Echtscheiding met wederzijds goedvinden in België: komt uw situatie daarvoor in aanmerking?

Wist u dat 70% van de echtscheidingen in België met wederzijds goedvinden gebeurt? Deze vereenvoudigde procedure trekt veel paren aan die minnelijk uit elkaar willen gaan, maar legt strikte voorwaarden op waar niet iedereen aan kan voldoen. Maître Innocent TWAGIRAMUNGU, een ervaren advocaat in Brussel sinds 2005, ondersteunt regelmatig koppels in dit delicate proces dat een perfecte overeenstemming vereist over alle aspecten van de scheiding. Ontdek of uw situatie dit soort echtscheiding toelaat en hoe u deze procedure, die sinds september 2018 is gewijzigd, kunt uitvoeren.

• Echtscheiding zonder advocaat is mogelijk: zelf uw afspraken schrijven als u het over alles eens bent (kosten verlaagd naar € 187,- administratiekosten)
• Er bestaat financiële hulp: Pro Deo advocaat volgens uw inkomen en gratis bemiddeling via rechtsbijstand voor erkende bemiddelaars
• Houd gemiddeld rekening met 2 tot 4 maanden: de schriftelijke procedure sinds 2018 versnelt het proces (vergeleken met minimaal zes maanden voorheen)
• Afspraken over kinderen blijven aanpasbaar: alleen de clausules met betrekking tot kinderen kunnen na de scheiding in hun belang worden herzien

De essentiële voorwaarden voor een minnelijke echtscheiding in België

Echtscheiding met wederzijds goedvinden is in België de snelste en goedkoopste manier om een ​​huwelijk te beëindigen. Deze procedure is gebaseerd op een fundamenteel principe:totale en onvoorwaardelijke overeenkomstvan beide echtgenoten over alle gevolgen van hun scheiding. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, is het niet voldoende om het eens te worden over het scheidingsbeginsel.

Echtgenoten moeten overeenstemming bereiken over de verdeling van hun bezittingen, de voogdij over de kinderen, eventuele alimentatie en zelfs over details zoals de verdeling van de juridische kosten. Eén enkel punt van meningsverschil, hoe klein ook, kan leiden tot een veel langere en duurdere gerechtelijke procedure.

In bepaalde situaties is het onmogelijk om bij echtscheiding gebruik te maken van wederzijdse instemming. Dit is met name het geval wanneer een van de echtgenoten categorisch de echtscheiding weigert, lijdt aan psychische stoornissen waardoor hij geen geïnformeerde toestemming kan geven, of wanneer hij niet kan worden gevonden. Op dezelfde manier zullen echtparen die een openlijk conflict hebben over de voogdij over de kinderen of de verdeling van eigendommen zich tot andere vormen van echtscheiding moeten wenden.

De procedure is sindsdien aanzienlijk geëvolueerd1 september 2018. Het is nu volledig geschreven en vereist niet langer een verplichte verschijning voor de rechter. Deze modernisering versnelt het proces en vermindert tegelijkertijd de emotionele stress die gepaard gaat met openbare hoorzittingen.

Let op:Als de echtgenoten slechts gedeeltelijk tot overeenstemming komen, zijn er twee mogelijkheden: echtscheiding via dagvaarding (sneller maar duurder) of echtscheiding op verzoek. Met een echtscheiding per dagvaarding kunt u binnen 15 dagen een eerste hoorzitting krijgen, maar de kosten voor de gerechtsdeurwaarder stijgen. Echtscheiding op verzoek blijft goedkoper, maar verlengt de vertraging met enkele weken. Uw advocaat begeleidt u naar de meest geschikte procedure, afhankelijk van uw overeenstemming en uw prioriteiten (snelheid of zuinigheid).

Stap 1: Bereid uw echtscheidingsovereenkomsten voor en onderhandel erover

Opstellen van verplichte voorafgaande overeenkomsten

De artikelen 1287 en 1288 van het Gerechtelijk Wetboek vereisen de opstelling vantwee soorten overeenkomstenvóór elke indiening van een aanvraag. De compromisschikking heeft betrekking op bezittingen en erfrechten, terwijl de persoonlijke overeenkomsten het toekomstige leven van de ex-echtgenoten en hun kinderen regelen (merk op dat deze compromisschikking tijdens de procedure alleen kan worden gewijzigd in geval van nieuwe en onvoorzienbare omstandigheden).

In deze documenten moeten zes punten worden geregeld: de verblijfplaats van elke persoon tijdens de procedure, het ouderlijk gezag en de voogdij over de kinderen, de voorwaarden van het bezoekrecht, de financiële bijdrage voor het onderhoud en de opvoeding van de kinderen, de eventuele alimentatie tussen echtgenoten, en de verdeling van de gerechtskosten.

Sinds april 2024 is er eennieuwe wettelijke verplichtingis essentieel: ouders moeten in hun overeenstemming rechtvaardigen hoe de belangen van hun kinderen de leidraad vormen voor elke beslissing die hen aangaat. Deze vermelding moet betrekking hebben op onderwijs, huisvesting en vrije tijd. Zijn afwezigheid kan ertoe leiden dat de rechtbank wijzigingen of een persoonlijke verschijning eist.

Onderhandeling en keuze van professionals voor uw wederzijdse echtscheidingstoestemming

Om de kosten te verlagen, kiezen veel paren ervoor om hun toevlucht te nemen totéén enkele advocaat. Deze optie deelt de erelonen door twee, waarbij deze laatste doorgaans variëren tussen € 590 en € 5000, afhankelijk van de complexiteit van het dossier. Let wel: de enige advocaat behartigt de gemeenschappelijke belangen van het echtpaar en niet die van een bepaalde echtgenoot. Merk ook op dat het mogelijk is om zonder professional te werk te gaan: de echtgenoten kunnen scheiden zonder advocaat of notaris als ze zelf hun overeenkomst opstellen en het op alle punten eens zijn, waardoor de kosten worden teruggebracht tot alleen de administratiekosten van € 187.

Familiemediation vormt een interessant alternatief als er nog enkele kleine meningsverschillen bestaan. Dankzij de sessies, die tussen de € 120 en € 150 per uur worden gefactureerd, kunnen situaties worden opgelost zonder dat er een gerechtelijke procedure aan vooraf gaat. Tussen de 3 en 12 sessies zijn over het algemeen voldoende om tot overeenstemming te komen. Sommige centra voor gezinsplanning bieden zelfs gezinsbemiddelingssessies aan tegen gereduceerde tarieven, lager dan de standaard € 120-150 die door particuliere bemiddelaars in rekening wordt gebracht.

Voordat u de overeenkomsten opstelt, verzamelt u alle benodigde documenten: huwelijkscontract, eigendomstitels, bankafschriften, kredietovereenkomsten. Anotariële inventarisgemeenschappelijk bezit, hoewel optioneel, waarborgt het delen en vermijdt latere geschillen, vooral voor paren die onder het wettelijke regime zijn getrouwd.

Concreet voorbeeld:Marie en Jean, 15 jaar getrouwd en twee kinderen van 8 en 12 jaar oud, bezitten een gezamenlijk huis in Elsene ter waarde van € 450.000, met een resterend krediet van € 180.000. Ze komen overeen dat Marie het huis moet behouden en het aandeel van Jean moet uitkopen (€ 135.000). Voor de kinderen kiezen zij voor afwisselende opvang om de week. Dankzij hun goede verstand stellen zij hun eigen overeenkomsten op aan de hand van online templates. Hun scheiding kost hen slechts € 187,- aan administratiekosten en € 350,- aan de notariële akte van terugkoop van het saldo. Totaal: € 537 in plaats van de gebruikelijke € 3.000 met advocaat.

Stap 2: Dien uw dossier in en volg de procedure

Het indienen van het verzoekschrift bij de rechtbank

De keuze tussen notariële en gerechtelijke procedure hangt in wezen af ​​van de aanwezigheid van onroerend goed in het gemeenschappelijk erfgoed. Anotariële akte wordt verplichtals de transactie één of meer gebouwen betreft. In andere gevallen is een gang naar de familierechtbank voldoende.

Wanneer het echtpaar minderjarige kinderen heeft, loopt het dossier stelselmatig via het Openbaar Ministerie. Deze magistraat onderzoekt de overeenkomsten om na te gaan of deze de belangen van de kinderen respecteren en brengt schriftelijk advies uit. Zijn tussenkomst verlengt de procedure niet aanzienlijk, maar garandeert wel extra bescherming voor minderjarigen.

Het volledige dossier omvat de gezamenlijke aanvraag, de ondertekende overeenkomsten, de documenten van de burgerlijke stand en alle documenten die de gemaakte afspraken rechtvaardigen. Een zorgvuldige voorbereiding vermijdt heen en weer gaan met de transplantatie en versnelt de behandeling.

Deadlines en kosten van de echtscheidingsprocedure met wederzijds goedvinden

De vaste kosten bedragenMinimaal 187€, inclusief € 22 bijdrage aan het rechtsbijstandfonds en € 165 griffierecht. Deze bedragen, vastgesteld door de belastingdienst, worden doorgaans gelijkelijk verdeeld tussen de echtgenoten. Om een ​​algemeen beeld te krijgen: de gemiddelde totale kosten van een minnelijke echtscheiding bedragen € 3.000, vergeleken met € 3.000 tot € 6.000 voor een omstreden echtscheiding.

Advocatenhonoraria vormen de meest variabele kostenpost. Voor een eenvoudig dossier zonder kinderen of complexe bezittingen bieden sommige firma’s pakketten aan vanaf € 590 per koppel. Situaties rond vastgoed, bedrijven of sluimerende conflicten kunnen de rekening tot € 5.000 verhogen. Bij Bureau Rechtsbijstand kunt u echter, afhankelijk van uw inkomen, een Pro Deo-advocaat inschakelen en zijn er (vrijwel) gratis bemiddelingssessies toegankelijk via rechtsbijstand voor erkende bemiddelaars.

De gemiddelde duur van een echtscheiding met goed voorbereid wederzijds goedvinden ligt tussen de2 en 4 maanden. Deze korte vertraging wordt verklaard door het ontbreken van een verplichte verschijning en administratieve vereenvoudiging. Er kunnen extra kosten bijkomen: notariskosten voor de inventarisatie of vereffening van het huwelijksstelsel, eventuele bemiddelingssessies.

Praktisch advies:Wees voorzichtig als u een beroep doet op uw rechtsbeschermingsverzekering: deze legt doorgaans een wachttijd van drie jaar op voor familiegeschillen, waardoor de effectiviteit ervan bij onmiddellijke echtscheidingen aanzienlijk wordt beperkt. Controleer de voorwaarden van uw contract voordat u de procedure start. Als u zich in een noodsituatie bevindt, wendt u dan tot rechtsbijstand of onderhandelt u met uw advocaat over een betalingsregeling. Veel bedrijven bieden deadlines die zijn aangepast aan uw financiële situatie.

Stap 3: Probate en afronding van de echtscheiding

Normaal gesproken vindt goedkeuring door de rechter plaatsin de volgende maandindiening van het volledige dossier. De magistraat controleert of de overeenkomsten de openbare orde en de belangen van minderjarige kinderen respecteren. Bij gebreke van onregelmatigheid spreekt hij de echtscheiding uit bij schriftelijke uitspraak.

Vanaf de uitspraak van het vonnis loopt een beroepstermijn van één maand. Gedurende deze periode zou een van de echtgenoten in theorie de beslissing kunnen aanvechten, hoewel deze hypothese uitzonderlijk blijft bij minnelijke echtscheidingen. Zodra deze termijn is verstreken, wordt het vonnis definitief.

De transcriptie bij de BAEC (Databank of Civil Status Acts) formaliseert de echtscheiding en maakt deze vastafdwingbaar tegenover derden. Deze administratieve formaliteit maakt het met name mogelijk om te hertrouwen en wijzigt de burgerlijke staat op alle officiële documenten. De rechtsgevolgen tussen echtgenoten dateren echter van de datum van indiening van het verzoek om vermogensrechtelijke gevolgen, maar worden pas tegenstelbaar aan derden na kennisgeving aan de BAEC. De afschrijving vindt plaats in de burgerlijke standregisters van de gemeente van huwelijk, in beginsel binnen de maand volgend op het verstrijken van de beroepstermijn.

Goedgekeurde conventies krijgen een karakteronherroepelijk, met uitzondering van clausules betreffende kinderen. Deze kunnen op elk moment worden gewijzigd als de belangen van het kind dit rechtvaardigen, zelfs als de ouders anders hadden gepland. Voor andere aspecten zouden alleen nieuwe en onvoorzienbare omstandigheden een mogelijke herziening mogelijk maken. Houd er echter rekening mee dat de ex-echtgenoten hun overeenkomsten na de transcriptie van de echtscheiding in onderling overleg gezamenlijk kunnen wijzigen, zelfs voor andere clausules dan die betreffende kinderen, op voorwaarde dat zij het eens zijn over de wijzigingen.

Maître Innocent TWAGIRAMUNGU ondersteunt al bijna twintig jaar Brusselse echtparen in hun echtscheidingsprocedures, zowel op minnelijke als op controversiële wijze. Zijn kantoor biedt een aanpak die zowel rigoureus als menselijk is, wat vooral wordt gewaardeerd op deze delicate momenten waarop juridische aspecten zich vermengen met emoties. Als u een echtscheiding met wederzijds goedvinden in de Brusselse regio overweegt, is zijn diepgaande expertise infamilierecht en familieproceduresen zijn perfecte kennis van de Belgische procedures garanderen u een persoonlijke en effectieve ondersteuning om deze bladzijde in uw leven rustig om te slaan.