Hoe kunnen we de risico’s beheren die verbonden zijn aan het gebruik van Russische activa die door de EU zijn geïmmobiliseerd?
Nu de Europese Unie van plan is bevroren Russische staatsobligaties te gebruiken om de wederopbouw van Oekraïne te financieren, roept dit ongekende besluit zorgen optalrijke juridische, financiële en politieke risico’s. Me Twagiramungu Innocent, gevestigd in Brussel, analyseert de kwesties die op het spel staan in deze gevoelige kwestie en stelt wegen voor voor een verstandig beheer in overeenstemming met het internationaal recht.
Een ongekend project dat vragen oproept over de internationale legaliteit
De inbeslagneming van de soevereine activa van een staat blijft, zelfs binnen het kader van sancties, een uitzonderlijke maatregel in het internationaal publiekrecht. Als de EU zou besluiten deze stap te zetten door deOngeveer 300 miljard euro aan Russische tegoeden bevroren, zou het zichzelf blootstellen aan grote rechtszaken. Rusland zou deze confiscatie inderdaad voor internationale rechtbanken kunnen aanvechten, op grond van een schending van zijn soevereine immuniteiten en eigendomsrechten.
Naast de puur juridische risico’s zou een dergelijke beslissing eenprecedent met ernstige gevolgenvoor de internationale financiële stabiliteit. Andere staten zouden in de verleiding kunnen komen om zich op dit precedent te beroepen om hun eigen inbeslagnames van buitenlandse activa te rechtvaardigen, waardoor de weg wordt vrijgemaakt voor een algemene verzwakking van de bescherming van staatsactiva.
België bevindt zich in de frontlinie en wordt geconfronteerd met financiële en systeemrisico’s
Als gaststaat van Euroclear wordt België bijzonder blootgesteld aan de gevolgen van mogelijke confiscatie. Als Euroclear de opdracht zou krijgen om Russische activa terug te geven, zou dit het hoofd kunnen biedenherkapitalisatiebehoeften van enkele miljarden euro, waardoor de stabiliteit van het Belgische financiële centrum rechtstreeks wordt bedreigd.
De Belgische regering zou dan voor een moeilijke keuze komen te staan: Euroclear failliet laten gaan, met grote systeemrepercussies, of Euroclear met spoed redden, ten koste van een enorme begrotingsinspanning. In beide gevallende gevolgen voor de Belgische economie en de overheidsfinanciën zouden aanzienlijk zijn.
Behoud van de Europese eenheid en de internationale geloofwaardigheid van de EU
Naast de puur financiële aspecten brengt het beheer van deze kwestie ook belangrijke politieke kwesties voor de Europese Unie met zich mee. Een overhaaste of juridisch ongegronde beslissing zou inderdaad kunnen gebeurende verschillen tussen de lidstaten vergrotenSommigen zijn voorstander van een pragmatische aanpak, terwijl anderen aandringen op respect voor het internationaal recht.
Het is juist de geloofwaardigheid van de EU, als normatieve macht die verbonden is aan de rechtsstaat, die op het wereldtoneel schade zou kunnen ondervinden. Om deze valkuil te vermijden, is het van cruciaal belang dat elke beslissing gebaseerd is opeen solide en expliciete rechtsgrondslag, het resultaat van een Europese consensus en niet van een gedwongen doorgang.
Het bouwen van een alternatieve oplossing die het internationale recht respecteert
Geconfronteerd met deze vele risico’s is het de verantwoordelijkheid van juristen om creatieve wegen voor te stellen om steun voor Oekraïne en respect voor de fundamentele beginselen van het internationaal recht te verzoenen. In plaats van regelrechte inbeslagname,een mechanisme voor vrijwillige bijdragen van statenzou dus kunnen worden overwogen, evenals een speciaal fonds dat uitsluitend wordt gefinancierd door de rente op bevroren tegoeden.
Welke optie er ook wordt gekozen, het is essentieel om bevriezing – een voorzorgsmaatregel en omkeerbare maatregel – duidelijk te scheiden van confiscatie, die een ernstige en definitieve aanval op de staatssoevereiniteit inhoudt.Deze juridische opleiding is essentieelom elke verwarring in het publieke debat te voorkomen.
De bijdrage van advocaten, een belangrijke troef bij het navigeren in troebel water
In zo’n gevoelige en complexe materie hebben de Belgische en Europese autoriteiten meer dan ooit behoefte aan het inzicht van ervaren advocaten, die in staat zijn de risico’s zorgvuldig te analyseren en innovatieve oplossingen voor te stellen.
Vroeger van de Katholieke Universiteit Leuven, stelt Maître Twagiramungu zijn diepgaande expertise op het gebied van internationaal recht en geopolitieke kwesties ten dienste van publieke en private besluitvormers.
Responsief, rigoureus en creatief ondersteunt hij zijn institutionele cliënten bij de ontwikkeling van op maat gemaakte juridische strategieën, waarbij hij rechtszekerheid en politiek pragmatisme combineert.
Elk initiatief dat gevolgen heeft voor staatsobligaties moet worden onderzocht in het licht van de impact ervan op de staatssoevereiniteit, de Europese monetaire geloofwaardigheid en de internationale stabiliteit.